آغاز قیام سربداران
12 شعبان سال 737 قمرى
پس از يكصد و بيستسال استيلاى قوم تاتار و مغول بر ايران و بسيارى از مناطق اسلامى آسيا، درچنین روزی در سال737هجری قمری «نهضت شیعی سربداران» در منطقه سبزوار و « باشتین » آغاز شد . در زمان سلطنت ابوسعید از حکمرانان ایلخانی، عالمی بنام «شیخ خلیفه» در مسجد جامع سبزوار به افشای بی عدالتی حکام مغولی و تشویق مردم به مبارزه با ظالمین پرداخت . طبقات مختلف مردم به گردش در آمدند و همین امر باعث شد که عمال حکومتی او را به قتل برسانند. یاران شیخ از جمله شیخ «حسن جوری» تصمیم گرفتند که راه شیخ خلیفه را ادامه دهند .
این قيام مردمى عليه ظلم و تعديات حاكمان مغول به وقوع پيوست و به قيام «سربداران» شهرت يافته است، از لحاظ وسعت، بزرگترين و از نظر تاريخى مهمترين جنبش آزادىبخش خاور ميانه در قرن هشتم هجرى بود. تلاش پيگير رهبران آزاده و متدين اين قيام، منجر به تشكيل حكومت مستقل ملى و شيعه مذهب ايرانى در خراسان شد. مهمترين ويژگيهاى اين حكومت عبارت بود از تنفر و انزجار از مغولان و تثبيت ايدئولوژى تشيع امامى. نخستين حاكم سلسله سربداران، «عبدالرزاق باشتينى» بود كه به مدت دو سال و چهارماه حكومت كرد. پس از وى بردارش « وجيهالدين اميرمسعود » به حكومت رسيد كه بخاطر اختلاف با شيخ حسن جورى (رهبر روحانى سربداران) و توطئه در قتل او، پايگاه مردمى خويش را از دست داد و حكومتش بتدريج رو به ضعف نهاد. پس از اميرمسعود ده نفر ديگر از اين سلسله به حكومت رسيدند كه آخرين آنها خواجه «على مؤيد» بود. با تسليم شدن خواجه على مؤيد به تيمور لنگ پرونده حكومت سربداران نيز براى هميشه بسته شد و منطقه خراسان پس از 46 سال رهايى از يوغ استعمار مغولان مجددا مقهور و مغلوب آنان گرديد.
به نام خداوندگار جهان