روز عرفه روز شهادت مسلم ابن عقیل

آنشب كه شهر كوفه در اشوب غم بود

 

نامه نگاران را قلم تيغ ستم بود

 

آنشب عروس حجله شب شعر ميخواند

 

اشعار غم با واژه هاى بكر ميخواند

 

آنشب زمين از پرده دل ناله ميزد

 

داغ شقايق را به قلب لاله ميزد

 

آنشب حكومت بود سر تا پا نظامى

 

حامى يك مامور جلبش صد حرامى

 

در كوچه اى مرد غريبى راه ميرفت

 

از بى پناهى در پناه اه ميرفت

 

مرغ دلش گاهى هواى يار ميكرد

 

از خستگى گه تكيه بر ديوار ميكرد

 

در كارگاه لب درنا سفته مى سفت

 

اسرار دل را اين چنين با باد ميگفت

 

اى باد صرصر همتى چون وقت تنگ است

 

چرخ زمان ابستن اشوب جنگ است

 

دارم بتو من دست استمداد اى باد

 

چون هستيم را داده ام بر باد اى باد

 

اينك كه در اين شهر دلدارى ندارم

 

تنهاى تنها هستم و يارى ندارم

 

از من ببر در نزد دلدارم پيامى

 

زيرا كه غير از او ندارم من امانى

 

از قول من بر گو تو با نور دو عينم

 

فرزند دلبند على يعنى حسينم

 

مولاى من از كوفيان قطع نظر كن

 

كوفه مياعزم سفر جاى دگر كن

 

مولاى من جان رسول الله برگرد

 

دانم كه در راهى ولى زين راه برگرد

 

اينان كه بر لب نعره تكبير دارند

 

جاى وفا زير عبا شمشير دارند

 

شمشيرها شان بهر قتلت تيز گشته

 

پيمانه ها شان از ستم لبريز گشته

 

با سنگ و تير و نيزه ها شان ميزبانند

 

آماده از بهر ورود ميهمانند

 

اى يوسف من پا سر بازار مگذار

 

پا بر سر بازار اين اشرار مگذار

 

اينجا متاع عاشقى را مشترى نيست

 

اين فرقه را كارى بجز غارتگرى نيست

 

اينان همه ايفا گران نقش خونند

 

چون بيخبر از سنگر عشق و جنونند

 

تنها بيا اما مياور خواهرت را

 

تنها به خواهر ان سه ساله حضرت را

 

ائى اگر در كوفه اى فخر زمانه

 

دشمن زند بر خواهر تو تازيانه

 

ائى اگر در كوفه ميگردد به سيلى

 

مانند زهرا روى اطفال تو نيلى

 

ائى اگر در كوفه بينى داغ اكبر

انسان كه رويد لاله ها از باغ اكبر

هفته دفاع مقدس بر تمام مدافعان خاک و ناموس وطن مبارک

دفاع مقدس، نام‏ آشناترین واژه در قاموس حماسه‏ های عزت آفرین ایران است که خاطرات دلاوری‏های آن، در تاریخ شکوهمند این دیار به یادگار خواهد ماند.
زیباترین فصل این فرهنگ، خالقان این حماسه عظیم‏ اند که با صلابت اراده و نور ایمان، رهنورد راه مقدّسی شدند که پاداش آن، جاودانگی و بقا بود.

هشت سال دفاع جانانه ملت در برابر تجاوز وحشیانه دشمن منشأ غرور ملی پایان ناپذیری برای مردم سلحشور ایران گردید و باعث شد که توطئه مشترک شرق و غرب برای به زانو درآوردن ملت بزرگ ایران به فرصتی برای اثبات توانمندی های اسلام و انقلاب و کشور تبدیل شود . رشادت های جوانان برومند ، انقلاب و نظام را بیمه کرد و نشان داد که با داشتن پشتوانه مردمی و در پرتو حاکمیت اسلام و وحدت نیروها می توان هر دشمن خیره سری را ناکام ساخت .

ایران هرگز به منظور فزون‏خواهی و قدرت‏طلبی وارد عرصه جنگ نشد، بلکه روحیه حمیت و غیرت فرزندان این آب خاک بود که به تأسی از مولا و سالارشان حضرت حسین بن علی(ع) در تحقق شعار «هیات منّا الذله» کوشیدند تا هرگز تسلیم ننگ و ذلّت و زبونی نشوند و از کیان و حیثیت اعتقادی خود دفاع کنند.

پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران برای ثبت جهانی نهضت سربداران در فهرست یونسکو

دبیر کنگره بین المللی سربداران و مدیرفرهنگی دانشگاه حکیم سبزواری از پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای ثبت جهانی هفتصدمین سالروز قیام سربداران در فهرست یونسکو خبر داد.
سیدنورالله رضوی در این رابطه گفت : در جلسه ای اختصاصی که به تازگی در حضوردکتر حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دکتر محمدرضا محسنی ثانی نماینده مردم سبزوار بزرگ در مجلس و حمید مسلم دبیر جشنواره ملی ادبیات داستانی رضوی ، در تهران برگزار شده است ، پس از مطرح شدن برخی از مهمترین موضوعات فرهنگی دارالمومنین سبزوار و بررسی ابعاد مختلف اهمیت قیام سربداران ، مقام عالی وزارت موافقت خود را با تأسیس بنیاد ملی سرربداران اعلام کرده است و همچنین پیشنهاد ثبت جهانی این روز را در فهرست یونسکو مطرح نمود.

 

 

به گفته رضوی روال اداری و قانونی ثبت نهضت سربداران و تأسیس بنیاد ملی سربداران هم اکنون آغاز شده و در حال پیگیری است.
لازم به یادآوری است که ، طرح تأسیس بنیاد ملی سربداران نیز اولین بار توسط سیدنورالله رضوی مدیرفرهنگی دانشگاه حکیم سبزواری درجریان برگزاری نکوداشت ملی استاد حمید سبزواری شاعرآرمانگرای انقلاب در مهرماه ۹۱ با حضور وزیرفرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد.
گفتنی است نهضت سربداران یکی از بزرگترین جنبش های ملی – مذهبی ، شیعیان در تاریخ ایران است که منجر به تشکیل نخستین حکومت شیعه ۱۲ امامی در ایران شد.
سربداران موفق شدند در حدود نیم قرن بر بخش های وسیعی از خراسان و نواحی شرقی و مرکزی ایران حکومت کنند و در تمام این مدت دارالمومنین سبزوار پایتخت این حکومت بود.
دانشگاه حکیم سبزواری به همراه شماری از فعالان فرهنگی شهرستان سبزوار اخیرا تصمیم به برگزاری کنگره بین المللی سربداران گرفته اند. که این کنگره در سال ۱۳۹۳ همزمان با هفتصدمین سالروز وقوع قیام سربداران برگزار خواهد شد.

منبع: http://sarbedaranesabzevar.blogfa.com/post/21

ششصد و نود و هفتمین سالروز ظهور نهضت شیعی سربداران مبارک باد

 

جمعه 12 شعبان المعظم 1434هجری قمری برابر با 31 خردادماه 1392 ، ششصد و نود و هفتمین سالروز برپایی نهضت شیعی سربداران در میان مردم سبزوار و نواحی اطراف است.

 بدین وسیله این رویداد مهم تاریخی و فرهنگی را به همه مخاطبین و مردم عزیز منطقه تبریک می گوید.

سربداران نهضت مردمی قدرتمندی بود که توانست برای مدت نیم قرن در مقابل ظلم و تعدی متجاوزین مغول مقاومت کرده و اولین حکومت مردمی شیعه را در ایران ، در قرن هشت هجری تأسیس نماید.

سربداران همچنین به گواه پژوهش های تاریخی ، نخستین دولت مردمی بود که با اندیشه شیعی، گرایش‌های صوفیانه و انگیزه زمینه‌سازی برای ظهور امام مهدی(عجّل الله تعالی فرجه الشریف) تشکیل شد و سرمشقی برای قیام‌های بعد از خود گردید.

(منبع : اندیشه مهدویت در میان سربداران)

واكاوي منابع تاريخي مرتبط با آن دوران مورخ را به اين نكته رهنمون مي سازد كه مردمي بودن، عدالت گستري و دين مداري در انديشه سربداران بويژه در سال هاي نخستين قدرت يابي آنان واجد جايگاهي والاو ويژه بود.(منبع :اندیشه و آرمان در نهضت سربداران)

نهضت سربداران سبزوار علاوه بر اینکه در نوع خود نخستین حکومت مردمی شیعه را در ایران تشکیل دادند ، به لحاظ فرهنگی نیز خدماتی شایانی به جهان تشیع کردند. به طوری که «برخي از اميران سربدار در دوران حکومت خود با عنايت عالمان دين به ترويج مذهب شيعه و مناقب ائمه(عليهم السلام)و ضرب سکه به نام دوازده امام(عليه السلام) پرداختند. آنان در تعظيم و تقويت دانشمندان و احترام سادات کوشش وافري از خود نشان دادند و مسائل شرعي و ديني را به عالمان دين ارجاع مي دادند...»(منبع :نهضت سربداران)

همچنین درجایی دیگر در وصف شیعه دوستی و شیعه پروری امیران سربداران آمده است آنان « با صوفیان و مردانی كه به دوستی آل علی (ع) مشهور بودند، رابطه ارادت برقرار كردند. شاعران را به مدیحه‌سرائی از اهل بیت اطهار وا داشتند. و حتی یکی از فقهای معروف شیعه شهید اول شیخ شمس الدین محمد برمکی کتاب مشهور خود "اللمعه الدمشقیه" را به نام سلطان علی موید سربداری آخرین امیر سربداران تألیف کرده  و به خراسان فرستاده است.»

(منبع : قیام سربداران و ویژگی های آن)

ارتباطات فرهنگی  مردم سربداران که در بستر شهر شیعه پرور سبزوار زندگی می کردند با دیگر مناطق جهان اسلام نیز برقرار بود به طوری که شیخ خلیفه مازندرانی و شیخ حسن جوری از دیگر نقاط کشور به مردم سبزوار پیوستند و با اتکا به غیرت و همت شیعی این مردم قیام سربداران را شکل دادند  و در کنار 12 امیر سربداران به لحاظ معنوی به رهبری این قیام پرداختند.

بدین مناسبت به جاست در همه ساله در سالروز وقوع این رویداد ارزشمند تاریخی در کشور و به ویژه شهر سبزوار اقدامات فرهنگی و برنامه های ویژه ای اجرا شود.

اما تا کنون متأسفانه این مهم مورد غفلت مردم و مسئولین محلی  و ملی بوده است. البته ساخت تندیس سربداران و نیز نامگزاری برخی مکان های مهمسبزوار به نام این نهضت تاریخی اقدامات ارزشمندی بوده که در سالهای قبل صورت گرفته است لیکن به هرگز کافی نبوده و لازم است پاسداشت و بزرگداشت این روز مهم نه فقط برای سبزواری ها بلکه در کل کشور به شکل یک روز ملی و یک فرهنگ عمومی در بیاید.

در ادامه مجله اینترنتی اسرارنامه پیشنهاداتی دراین زمینه ارائه می نماید که اجرای هریک از این پیشنهادات در امسال و سالهای آینده در ایام فرخنده ماه مبارک شعبان ، می تواند گام مهمی در شناخت و معرفی نهضت سربداران خراسان به عنوان یکی از برگ های زرین تاریخ ایران داشته باشد.

پیشنهادات :

1- چاپ و انتشار  بنرهای تبریک و تهنیت این روز در سطح شهرسبزوار ، روستای باشتین ودیگر شهرها و روستاهای منطقه 

(توسط مردم و نهادهای دولتی و فرهنگی از قبیل فرهنگسراها ، شرکت های خصوصی و نیمه خصوصی)

2- پخش شیرینی و شربت در میادین و خیابان های اصلی شهر به همراه اجرای زنده یا ضبطی سرود ویژه سبزوار که درونمایه و اجرایی بس حماسی دارد.(توسط مردم  و نهادهای دولتی و فرهنگی)

3- ارسال پیامک تبریک برای مردم سبزوار از طریق سامانه های پیامکی (توسط نهادهای دولتی و فرهنگی نظیر شورای شهر ، شهرداری ، اداره میراث فرهنگی ، فرهنگسراها و ...)

4- برگزاری جشن های عمومی در پارک های سبزوار

5- برگزاری سمینارهای ملی و منطقه ای در خصوص شناخت و معرفی هرچه بیشتر و کامل تر ابعاد جنبش سربداران در دانشگاه های سبزوار که متأسفانه باوجود برگزاری حجم عظیمی از برنامه های فرهنگی و هنری تا کنون در این زمینه مهم در عرصه فرهنگ بومی هیچ اقدام خاصی انجام نداده اند.(توسط دانشگاه های متعدد شهر سبزوار)

6- تسریع در ساخت و طراحی نماد حجمی قیام سربداران که مدتی قبل اطلاعیه های آن توسط شهرداری و شورای شهر منتشر شد.

7- نوشتن و انتشار مطالب خبری و تحقیقی توسط مطبوعات و رسانه های خبری و فرهنگی شهرستان در خصوص بازخوانی ابعاد مختلف جنبش سربداران

یک هشدارفرهنگی (مصادره قیام سربداران)

از آنجایی که قیام سربداران سبزوار به خاطر ویژگی های ممتاز و منحصربه فرد خود از ارزش بالایی نه تنها در تاریخ سبزوار بلکه در تاریخ کشور ایران برخوردار است ، اخیراً در سایه غفلت فرهنگی مردم و مسئولین محلی سبزوار برخی شهرها و نواحی دیگر کشور به طمع تصاحب افتخار قیام سربداران به نام شهرهای خود و تحریف تاریخ افتاده اند.

البته همه شهرها و مناطق کشور دارای افتخارات ارزشمندی هستند اما قیام سربداران سبزوار با وجودمدت کوتاهی که دوام یافت ، به خاطر ویژگی های منحصربه فردش از اعتبار و جایگاه برتری برخوردار است.به همین خاطر  امروز می بینیم سربداران به یک سمبل از آزادگی و دشمن ستیزی ایرانیان تبدیل شده و حتی به ادبیات کشور راه پیدا کرده است.

حال آنکه هیچ یک از سلسله های تاریخی و حکومت های قبلی ایران که شهرهای مختلف کشور را پایتخت خود قرار می دادند و گستردگی بیشتری از سربداران داشتند ، امروز به اندازه سربداران در تاریخ کشور ماندگار نشده و حالت نمادین پیدا نکرده اند.

لذا بی سبب نیست که در سالهای اخیر بسیاری از مناطق و شهرهای استان و کشور به طمع مصادره افتخارات سربداران به نام خود افتاده اند.

البته پرواضح است که با وجود مستندات تاریخی فراوان هیچ کس موفق به آن نخواهد شد که افتخار قیام سربداران را از سبزوار بگیرد. و این امری بسیار ساده لوحانه به نظر می رسد .  اما به هرحال این زنگ خطری است تا مردم و مسئولین سبزوار بیش از پیش بیدار شده و به خود بیایند و حافظ و پاسدار ارزش های گرانسنگ محلیشان باشند.

مجله اینترنتی اسرارنامه به زودی گزارشی کامل در خصوص تحرکات دیگر شهرهای ایران برای تصاحب افتخار نهضت سربداران منتشر خواهد کرد.

پیش از این نیز در اسرارنامه به انتشار مطالب دیگری در شناخت دقیق و معرفی اولین حکومت مردمی شیعه در ایران پرداخته است.

مطالعه این مطالب و سیر نظراتی که برخی مخاطبین در انتهای آنها ارسال کرده اند می تواند بیانگر بخش هایی از ارزش و اهمیت نهضت سربداران سبزوار باشد.

برای مطالعه این مطالب به بخش کوچه پس کوچه پیوندها مراجعه کنید.

و شاید بهترین حسن ختام :

دیار سربدارن سبزواره 

زمینش آسمان افتخاره 

مزار سوز آن شازده شعیبه 

قدیمی مسجد آن پامناره

دیار شیعه و آیات عظمی 

حکیم و کاشفی و عبدالاعلی

شهیدانش جوانمردان دینند 

که در انگشتری دین نگینند

سلام ای شهر علم و عاشقی ها 

صف اسرار ها و بیهقی ها 

اگر از آسمون خنجر بیایه 

اگر تیمور با لشگر بیایه

دل از آئین و دینم بر ندارم 

که اهل سبزوارم سربدارم

ای شهر کهن بیهق سرسبز و گل افشان باش 

در سایه پر نور خورشید خراسان باش

چون پرچم خسرو گرد از آجر ایمان است 

هم مهر تو جاویدان، هم عشق تو ایران است

کوچه پس کوچه پیوندها

کلیک  کنید:

نهضت سربداران سبزوار برگی زرین در تاریخ افتخارات ایران

حکومت سربداران اولین طلایه داران اندیشه مهدویت در ایران

منابع دیگری جهت مطالعه :

http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=43234

http://www.noormags.com/view/fa/articlepage/980/57/text

http://www.goonagoon.org/SubjectForPrint.aspx?key=8651

http://www.hodablog.net/files/maghalat2/geyamesarbedaran.htm

http://ghafase.blogsky.com/1390/06/05/post-1118/

http://www.noormags.com/view/fa/articlepage/1069/18/text

به نقل از : http://www.asrarnameh.com/news.php?id=536

12 شعبان سال 737 قمرى آغاز قیام سربداران باشتین

فرا رسیدن

 ششصد و نود و هفتمین

 سالروز قیام سربداران باشتین

 را به همه آزادیخواهان و غیرتمندان جهان

 بویژه عموم مسلمانان عالم تبریک می گویم.

این نهضت به قیام سربداران شهرت یافته است . از لحاظ وسعت ، بزرگترین و از نظر تاریخی مهم ترین جنبش آزادی بخش خاورمیانه در قرن هشتم هجری بود .تلاش پیگیر رهبران آزاده و متدین این قیام ، منجر به تشکیل حکومت مستقل ملی و شیعه مذهب ایرانی در خراسان شد.

پس از یکصد و بیست سال استیلای قوم تاتار و مغول بر ایران و بسیاری از مناطق آسیا ، قیام مردمی در باشتین و سبزوار خراسان علیه ظلم و تعدی حاکمان مغول و عاملان مزدور آنان به وقوع پیوست . 
این نهضت به قیام سربداران شهرت یافته است . از لحاظ وسعت ، بزرگترین و از نظر تاریخی مهم ترین جنبش آزادی بخش خاورمیانه در قرن هشتم هجری بود .تلاش پیگیر رهبران آزاده و متدین این قیام ، منجر به تشکیل حکومت مستقل ملی و شیعه مذهب ایرانی در خراسان شد. 
مهم ترین ویژگی های این حکومت عبارت بود از : تنفر و انزجار از عنصر مغولی و تثبیت ایدئولوژی تشیع امامی . نخستین حاکم سلسله سربداران ، عبدالرزاق باشتینی بود که به مدت دو سال و چهار ماه حکومت کرد . پس از وی برادرش ،وجیه الدین امیر مسعود ، به حکومت رسید . امیر مسعود با این که در مردم داری و مبارزه با حاکمان مغول و تثبیت حکومت سربداران ، دارای موفقیت بالایی بود، لیکن به دلیل اختلاف با شیخ حسن جوری ( رهبر روحانی نهضت سربداران ) و توطئه در قتل او  پایگاه مردمی خویش را از دست داد و حکومتش به تدریج رو به ضعف نهاد . به همین دلیل سپاهش در نبرد با امرای مازندران متحمل شکست گردید و خود وی کشته شد .  پس از مرگ امیر مسعود ،۱۰ تن دیگر از این سلسله به حکومت رسیدند که معروفترین آنها عبارتند از : شمس الدین علی ، خواجه یحیی کرابی ، و خواجه علی موید.

فقیه نامور شیعه شهید اول ،معاصر با خواجه علی موید بود که در پی دعوت خواجه از وی ،کتاب شریف اللمع الدمشقیه را در فقه امامی تدوین و به همراه نماینده ای به سوی خواجه علی موید در سبزوار فرستاد . 

سرانجام در پی هجوم امیر ولی به سبزوار و محاصره چهار ماهه ی این شهر ،در سال ۷۸۳ قمری ، خواجه علی موید ، دست نیاز به سوی تیمور لنگ گورکانی دراز کرد و از او یاری خواست . با تسلیم شدن خواجه علی موید به تیمور لنگ ، پرونده حکومت سربداران نیز برای همیشه بسته شد و منطقه خراسان پس از ۴۶ سال رهایی از یوغ استعمار مغولان ، مجددا مقهور و مغلوب آنان گردید . 

سربداران گروهی بودند که از ظلم و تعدی مغولان که در آن زمان ایران را تحت سلطه ی خود داشتند به ستوه آمده بودند . آنان تحت رهبری روحانیون مبارزی چون شیخ خلیفه ، شیخ حسن جوری و عبدالرزاق ، با مغولان و عوامل دست نشانده ای آن ها مبارزه کردند . 

شعار قیام کنندگان این بود که یا ظلم و ستمکار را نابود می کنیم و یا بالای دار می رویم ولی ننگ را نمی پذیریم که به همین دلیل آن ها را سربداران نامیدند.  

سربداران حدود نیم قرن بر مناطقی از شمال شرق ایران حکومت کردند و سرانجام تیمور گورکانی در سال ۷۸۸ق ، حکومت آنان را منقرض کرد. ۲۲ ربیع الاول شهادت شیخ خلیفه مازندرانی رهبر نهضت سربداران خراسان است .

شاعر سربداران ،امیر محمود بن امیر یمین الدین طغرایی فریومدی خراسانی معروف به ابن یمین ، ادیبی فاضل ، شاعری قانع ، و زاهدی عارف بود که در سال ۶۸۵ق در فریومد خراسان به دنیا آمد ،او همراه با قیام سربداران بر ظلم و جور زمانه شوری و در این اثنا ، دیوان شعرش گم شد . 

گروه سربداران ، امین الدین عبدالرزاق را در تاریخ ۱۲ شعبان سال ۷۳۷ به سرداری خود انتخاب کردند. آنها به دلیل کمی تعداد و ضعف قدرت ، قیام خود را به شکل دستبرد به قافله ها شروع کردند. پس از به دست آوردن اموال و اسباب لازم ، عبدالرزاق بر خواجه علاء الدین محمد ، وزیر خراسان غلبه کرده و پس از کشتن وی شهر سبزوار را به تصرف خود درآورد .
از آن پس ، شهر سبزوار را که از روزگار قدیم ، مردم آن به تشیع اشتهار داشتند مرکز خود ساختند و با درویشان و مردانی که به دوستی آل علی مشهور بودند ، رابطه برقرار کردند سربداران گروهی بودند که از ظلم و تعدی مغولان که در آن زمان ایران را تحت سلطه ی خود داشتند به ستوه آمده بودند.

آنان تحت رهبری روحانیون مبارزی چون شیخ خلیفه ، شیخ حسن جوری و عبدالرزاق ، با مغولان و عوامل دست نشانده ای آن ها مبارزه کردند .شعار قیام کنندگان این بود که یا ظلم و ستمکار را نابود می کنیم و یا بالای دار می رویم ولی ننگ را نمی پذیریم که به همین دلیل آن ها را سربداران نامیدند . 
سربداران حدود نیم قرن بر مناطقی از شمال شرق ایران حکومت کردند و سرانجام تیمور گورکانی در سال ۷۸۸ق ، حکومت آنان را منقرض کرد .همزمان با حکومت مغول و پس از قتل عام های وسیع چنگیز خان و هلاکو ، مردی روحانی به نام شیخ خلیفه مازندارنی ، در صدد سازماندهی مردمی علیه مغولان برآمد. 
او در مسجد جامع سبزوار خانه کرده و در آن جا به وعظ و ارشاد پرداخت . رفته رفته مردم به دورش گرد آمده و نسبت به اوضاع مسلمین آگاه گردیدند. روحانی نماهای درباری به واهمه افتاده و فتوا به قتل وی دادند. سرانجام سعید مغول دستور دستور قتل او را صادر کرد و او را در مسجد شهید کردند . 
شیخ حسن جوری شاگرد وی ، راه شیخ خلیفه را دنبال کرد و او با اعلام بسیج عمومی ، مردم مسلمان را سازماندهی کرده و مبارزه ی مخفی را آغاز نمود . یک بار فریاد برآورد : حاکم مغول زنانتان را می طلبد چه پاسخی می دهید ؟مردم گفتند : ما سربدار می نهمیم و این ننگ را نمی پذیریم . و از این زمان بود که این قیام به سربداران مشهور شد .

 سرانجام برای نخستین بار نهضتی در سراسر خراسان بر بنیاد تشیع علوی علیه استعمار خارجی و استبداد داخلی صورت گرفت و به پیروزی رسید .

البته قولهای مختلفی وجود دارد ولی بیشتر در ماه شعبان متفق القول هستند.

آغاز قیام مردمی سربداران خراسان ۱۲ شعبان بود .

این قیام مردمی در ۲۴ ذی الحجه شروع شد.

پایه گذاری قیام سربداران در سبزوار به تاریح ۲۵ شعبان ۷۳۷ قمری بود .

تصرف سبزوار د ر ۱۳ جمادی الثانی بود.

      به نقل از: http://bahmanabad.ir/?p=134

قيام سربداران خراسان 

در حركتهاي انقلابي بعدي بر ضد ظالمان مغول 

تأثير شگرفي داشت و  همچنین باعث مسلمان شدن تعدادی از حکمرانان مغول شد و در نتیجه زمینه حکومت صفویان( که گرایش به مذهب شیعه داشتند)  فراهم گردید.

خاطرات هاشمی رفسنجانی در باره سربداران

در متن پیش رو بنا داریم ، که با مروری بر برگ هایی از دفتر خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی ، که در یکی از دوره های پرکار حیات سیاسی او نوشته شده ، و مستقیماً به بخش هایی از تاریخ دیرینه دارالمومنین سبزوار مربوط است ، بیش از پیش نسبت به ارزش های کهن سرزمین خراسان و به ویژه منطقه سبزواربزرگ آگاه شویم و آن را پاس بداریم.


ماجرا به سال های اولیه انقلاب اسلامی ایران باز می گردد که هاشمی رفسنجانی در آن زمان بیشتر حجم فعالیت سیاسیش در امور مربوط به ریاست مجلس شورای اسلامی صرف می شد و در همان دوران در صدا و سیمای کشورمان که زیر نظر محمد هاشمی رفسنجانی (برادر آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی) اداره می شد ، سریال تاریخی سربداران در حال تولید و پخش بود که این سریال در آن سال های سرنوشت ساز دفاع مقدس ، برای مردم ایران که ناخواسته درگیر جنگی نابرابر شده بودند ، داستان پر غرور قیام مردان و زنانی سربدار و عزتمند از سرزمین بیهق را در مقابل تجاوز بیگانگان روایت می کرد و باعث تهییج احساسات ملی و دینی ایرانیان می شد.

    سریال سربداران که حتی امروز با گذشت 30 سال از تولید آن هنوز جزء سریال های موفق و صاحب سبک تلویزیون ایران شناخته می شود و طرفداران و علاقه مندان خاص خود را دارد ، چندین بار در خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی مورد اشاره قرار گرفته است.

حتی این طور که از خاطرات آقای هاشمی بر می آید ، وی در آن دوران ، با وجود همه مشغله های کاری و سیاسی ، به دلیل اهمیت تولید چنین مجموعه ای ، مستقیماً بر سناریوی سریال سربداران نظارت داشته و برخی قسمت های این سریال را مشاهده می کرده و جالب تر آنکه سربداران موجب ایجاد بحث و تبادل نظر و حتی اختلاف نظراتی بین هاشمی رفسنجانی و آیت الله خامنه ای که در آن زمان ریاست جمهوری ایران اسلامی را برعهده داشته اند ، می شده است.

در ادامه مواردی از توجه هاشمی رفسنجانی به سریال سربداران را از دفتر خاطراتش مرور می کنیم :

    وی در تاریخ دوشنبه 10 اردیبهشت 63 تماشای یکی از قسمت های سریال سربداران را در خاطراتش اشاره کرده است .(منبع:پایگاه اطلاع رسانی آیت الله هاشمی رفسنجانی)


    هاشمی همچنین در تاریخ شنبه 11 فروردین 63 نیز در خاطراتش چنین نوشته است : تمام‌ روز در منزل‌ بودم‌. به‌ خاطر بین‌ دو تعطیل‌ قرار گرفتن‌ امروز، از طرف‌ دولت‌ تعطیل‌ رسمی‌اعلام‌ شده‌ است‌. بیشتر وقتم‌ به‌ مطالعه‌ گزارش‌ها، تلکسها و مطالعه‌ سناریوی‌ ”سریال‌ سربداران“گذشت‌. (همان منبع)


    اختلاف نظر هاشمی و آیت الله خامنه ای در مورد سریال سربداران
    آیت الله هاشمی رفسنجانی در جایی دیگر از خاطراتش در تاریخ 12 بهمن 1362 در کنار نوشتن از مسائل روزانه مربوط به جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در مورد سریال سربداران نیز نوشته است : رئیس‌ جمهور [آیت الله خامنه ای] ایرادی‌ به‌ سریال‌ «سربداران‌» داشتند که‌ من‌ ردکردم‌؛ ایشان‌ ناراحت‌ شدند و من‌ پشیمان‌.(همان منبع)



لازم به ذکر است : سریال سربداران یکی از اولین سریال های فاخر تاریخی است که در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تولید شده است. 

    نوشته های ابتدایی سریال سربداران که پیش از شروع این سریال روی صفحه تلویزیون قرار می گرفت.

داستان این سریال همانطور که از نامش پیداست در رابطه با نهضت سربداران خراسان است.

نهضت سربداران خراسان که در قرن هشتم هجری از روستای باشتین در نزدیکی سبزوار آغاز شد و بعدها دامنه بسیار وسیعی در شرق کشور پیدا کرد ، منجر به تشکیل اولین حکومت شیعه دوازده امامی در ایران گردید که این حکومت به مدت نیم قرن دوام یافت و بر بخش هایی از ایران تسلط پیدا کرد و درتمام عمر 50 ساله سلسله سربداران ، دارالمومنین سبزوار پایتخت این حکومت بود.

قیام سربداران دارای دو گروه از رهبران مذهبی و رهبران سیاسی و نظامی بود. که شیخ خلیفه مازندرانی و شیخ حسن جوری دو تن از رهبران مذهبی سربداران محسوب می شدند.

به جز شیخ خلیفه مازندرانی و شیخ حسن جوری در جایگاه رهبران مذهبی ، 12 تن از بزرگان سربدار نیز رهبری سیاسی و نظامی این نهضت را برعهده گرفتند . در کنار رهبران و امیران سربداران ، حضور حماسی مردمان دارالمومنین سبزوار که در آن زمان یکی از 4 شهر پایگاه اصلی تشیع در ایران محسوب می شده است ، نیز از نقش و اهمیت خاص خود برخوردار است.

سربداران در زمان حمله مغولان به ایران ، با چنان صلابتی در مقابل بیگانگان مهاجم ایستادند که حکایت دلاوری های آنان تا به امروز در ذهن ایرانیان زنده مانده و به نماد آزادگی و غیرتمندی تبدیل شده است.

 به همین دلیل پس از وقوع انقلاب اسلامی ایران ، یکی از اولین سریال های پرهزینه ای که توسط صدا و سیما  و در کشاکش جنگ تحمیلی با عراق و به قصد تهییج روحیه دلاوری مردم ایران ساخته شد ، سریال تاریخی سربداران بود که بعدها به یکی از آثار شاخص و ماندگار تلویزیونی ایران مبدل گردید.

ارزش های سریال سربداران به حدی است که بسیاری از دست اندرکاران صدا و سیمای کشورمان اعم از بازیگران ، کارگردانان ، مدیران ، بینندگان و ... تا به حال بارها آن را ستوده اند و مجله اینترنتی اسرارنامه در آینده بیشتر به این موارد خواهد پرداخت.

اما اینک قصد آن داریم که بعد از یادآوری این مطالب در خصوص سربداران ، به همه مردم و به ویژه مسوولان شهرستان سبزوار و استان خراسان رضوی که این روزها طبیعتا به شدت درگیر مسائل مربوط به دو انتخابات مهم پیش رو در کشور هستند ، یادآوری کنیم ، که مبادا همه این درگیری های سیاسی باعث آن شود که پرداختن به هویت ارزشمند تاریخی و فرهنگی دارالمومنین سبزوار را از یاد ببرند و انتخابات پیش رو هرگز بهانه ای برای کم کاری مسوولان در زمینه وظایف فرهنگیشان نشود!

از همین رو لازم به یادآوری است که در حدود یک ماه دیگر همزمان با اعیاد فرخنده شعبانیه ، مناسبت سالروز وقوع نهضت پرافتخار سربداران را در پیش داریم .

در واقع  در سی و یکم خردادماه 92 مصادف با دوازدهم شعبان المعظم 1434 ، ششصد و نود نهمین و بنا به روایتی دیگر ، ششصد و نود و ششمین سالروز تأسیس نهضت سربداران  را در پیش رو خواهیم داشت.*

 در ارتباط با تاریخ تأسیس نهضت سربداران البته نقل قول های مختلفی وجود دارد . به طوری که برخی آن را در 27 ذی الحجه دانسته اند و برخی دیگر 12 شعبان را مطرح کرده اند.

همچنین عده ای نیز این رویداد را طبق تقویم شمسی محاسبه کرده و یکی از روزهای تیرماه را آغاز نهضت سربداران معرفی نموده اند.

با این حال بسیاری از منابع 12 شعبان المعظم را به عنوان روزی که سبزوار به دست سربداران فتح و به پایتختی این نهضت انتخاب شد ، اعلام کرده اند.


گفتنی است سربداران به عنوان نهضتی شناخته می شود که پیروان آن ، اولین طلایه داران اندیشه مهدویت در ایران بودند و فرهنگ انتظار را در دارالمومنین سبزوار پایتخت حکومت سربداران پایه گذاری کردند.


و خوشبختانه چنان که از اکثر منابع پیداست ، شروع حرکت تاریخ ساز سربداران نیز که خاستگاه آن روستای باشتین داورزن می باشد ، در ایام نزدیک به سالروز میلاد امام عصر مهدی موعود (عج) اتفاق افتاده است و لذا به راحتی می توان گرامیداشت نهضت سربداران اولین تشکیل دهندگان حکومت شیعه دوازده امامی در ایران را با جشن های پرشکوه شعبانیه (که هرگز تعطیلی پذیر نیست) پیوند زد و حق بزرگی را که آن مردان و زنان نستوه و مبارز بر گردن جهان تشیع دارند ، بدین ترتیب ادا کرد.

بی شک حرکت پرشأنی  نظیر قیام سربداران که از همه جهات سیاسی ، مذهبی ، فرهنگی و اجتماعی قابل بررسی است ، در تاریخ هر شهر و جامعه ای که رخ داده باشد ، شایسته تجلیل است. امامتأسفانه تا کنون عملکرد مسوولان فرهنگی و سیاسی  استان خراسان رضوی و به ویژه در شهر سبزوار در رابطه با گرامیداشت نهضت سربداران بسیار ضعیف و نزدیک به صفر بوده است.

البته در مدت های اخیر برخی حرکت های امیدوار کننده از جانب نهادهای فرهنگی شهرستان در رابطه با سربداران شکل گرفته است.

به عنوان مثال دانشگاه حکیم سبزواری در صدد برگزاری جشنواره ملی آیین سربداران است و شهرداری سبزوار نیز در پی طراحی و احداث المان سربداران می باشد.

لیکن تا کنون هیچ برنامه و اقدام موثری از جانب دو اداره مهم میراث فرهنگی و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی سبزار در خصوص سربداران انجام نگرفته است.

همچنین فرمانداری و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی و البته رسانه های محلی نیز در این رابطه ، وظایف غیرقابل انکار خود را دارند که امید می رود امسال در سالروز وقوع نهضت سربداران شاهد اقداماتی مناسب از جانب همه دستگاه های فرهنگی سبزوار برای بزرگداشت این نهضت ارزشمند تاریخی باشیم.

به ویژه اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی سبزوار که هم اکنون نخستین روزهای ریاست آقای مشکانی یکی از هنرمندان بسیجی و خوش سابقه سبزوار را تجربه می کند ، می تواند با نقش آفرینی موثر در گرامیداشت سالروز قیام سربداران در ایام شعبانیه سال جاری ، در تعامل با سایر نهادهای فرهنگی شهرستان ، بخش مهمی از رسالت فرهنگی خود را ایفا کند .

شهرداری سبزوار نیز که در حدود دو سال گذشته با مدیریت حسین مقصودی و تیم همراهش سیمای یکی از پویا ترین ادارات شهرستان سبزوار را از خود به نمایش گذاشته ، و در پاسداشت بسیاری از مناسبت های فرهنگی سال به خوبی کوشیده است ، امید می رود گرامیداشت سالروز نهضت سربداران در سال جاری را از یاد نبرد و چنان که باید و شاید به این موضوع مهم هویتی و تاریخی برای دارالمومنین سبزوار ریشه فرهنگی خراسان ، بپردازد.

و در عین حال از مسوولان ارشد شهرستان و استان به حق مطالبه کنیم که بیش از پیش قدر گنجینه ارزشمند تاریخ و فرهنگ کهن سبزوار را بدانند.
چرا که دارالمومنین سبزوار به واسطه قدمت دیرینه فرهنگی و تمدنیش حقیقتاً ریشه فرهنگی خراسان محسوب می شود و اگر جامعه و کشوری از ریشه های خود غفلت کند ، عجیب و بعید نیست که خیلی سریع ، نسل جوان آن جامعه دچار از خود بیگانگی و بی هویتی فرهنگی و اجتماعی شود.

پی نوشت :
* : (براساس مطالب مندرج در اکثر منابع تاریخی ، ششصد و نود و ششمین سالروز سربداران صحیح تر به نظر می رسد)

منبع : مجله اینترنتی اسرارنامه

بر گرفته از http://sarbedaranesabzevar.blogfa.com/

تصاویری از سریال تلویزیونی سربداران

قیام سربداران که در قرن 8 هجری در دارالمومنین سبزوار اتفاق افتاد منشأ تأثیرات بسیار زیادی بر جنبش های مردمی بعد از خود شد.

به همین دلیل در کشور اسلامی و شیعه مذب ایران ، جنبش سربداران از ارزش و اهمیت بالایی برخوردار است و حرکت سربداران امروز به عنوان نماد آزادگی و غیرتمندی در میان ایرانیان محسوب می شود.

به دلیل همین ارزش های نهضت سربداران بود که بعد از وقوع انقلاب اسلامی ایران و در دوران سخت جنگ تحمیلی عراق علیه ایران ، یکی از اولین سریال های سنگین تاریخی که در صدا و سیمای ایران ساخته شد ، سریال سربداران بود.

سریال سربداران در میان مخاطبان تلویزیون از محبوبیت بسیار بالایی برخوردار شد و هم اکنون در صدا و سیمای ایران به عنوان یک اثر شاخص تلویزیونی مطرح است.

به دلیل اهمیت سریال سربداران بعضی از بزرگان سیاسی کشور مستقیما بر سناریوی این سریال نظارت می کرده اند. از جمله می توان به آیت الله هاشمی رفسنجانی و آیت الله خامنه ای اشاره کرد که آیت الله هاشمی در خاطرات روزانه اش چند مرتبه به این موضوع اشاره کرده است.

شمار زیادی از بهترین بازیگران سینما و تلویزیون ایران در سریال سربداران بازی کردند که از آن جمله می توان به امین تارخ ، محمدعلی کشاورز ،  افسانه بایگان ، علی نصیریان ، سوسن تسلیمی و ... اشاره کرد.

در ادامه تصاویری از سریال سربداران را مشاهده خواهید کرد :

نوشته هایی که قبل از شروع سریال سربداران برای معرفی این اثر از تلویزیون پخش می شد

علی نصیریان بازیگر پیش کسوت تلویزیون و سینما در نقش شیخ شارح

علی نصیریان

صحنه هایی از سریال سربداران

محمدعلی کشاورز و امین تارخ در ریال سربداران

پشت صحنه های سریال سربداران

افسانه بایگان در سریال سربداران در نقش ترکان خاتون حاضر شد

سوسن تسلیمی در نقش فاطمه همسر شیخ حسن جوری بود

بر گرفته از http://sarbedaranesabzevar.blogfa.com/

مرکز بخش باشتین شهرستان داورزن به شهر ارتقا پیدا می کند.

فرماندار شهرستان داورزن گفت: پیگیر ارتقا روستای ریوند به عنوان مرکز بخش باشتین این شهرستان به نقطه شهری هستیم

مهندس اسماعیل غفاری با بیان این مطلب افزود: اقداماتی در این خصوص صورت گرفته که بعد از برگزاری انتخابات  جدی تر به آن خواهیم پرداخت .

وی ادامه داد: قطعا ارتقا مرکز بخش باشتین به شهر باعث افزلیش سطح خدمات دهی آن به روستاهای تحت پوشش خواهد شد0

فرماندار شهرستان داورزن با اشاره به وجود 24 روستای تحت پوشش این بخش ادامه داد: روستاهای پرجمعیتی همچون مهر و چشام نیز زمینه های پیشرفت را دارند.

بخش باشتین با دو دهستان مهر و باشتین به مرکزیت روستای ریوند  جزو دو بخش شهرستان جدید التاسیس داورزن محسوب می شود

بافت فعلی روستای باشتین - عکس

شيعه دوازده امامى در كشور ايران

كاربرد واژه شيعه را در زمان رسول اكرم ، از زبان آن حضرت ، بارها اصحاب و اطرافيان آن حضرت شنيده بودند و با اين نام آشنايى پيدا كرده بودند و براى عده اى كه نسبت به حضرت على عليه السلام علاقه و توجه داشته و شيعه خوانده مى شدند، احترام قائل بودند. رواياتى از قبيل : « يا على انت و شيعتك هم الفائزون» كه از زبان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شنيده بودند، عظمت على و شيعيان او را بر دوست و دشمن آشكار ساخته بود. ولى پس از كودتاى سقيفه ، على عليه السلام و ياران ويژه او منزوى شدند، شيعيان او در اقليت ماندند، ولى اين عنوان - شيعه على - در افواه روز به روز شهرت بيشترى پيدا كرد.

 گروه شيعيان در ايران در شهرهاى قم و كاشان و سبزوار و بيهق ، نسبت به جاهاى ديگر بيشتر و متمركزتر بود. آن روزها، مذهب شيعه در ايران رسميت نداشت ، تا اينكه آل بويه در قرن چهارم هجرى بر بعضى از ولايات ايران حكومت يافتند و چون آنها معتقد به مذهب شيعه اماميه بودند، براى رسميت دادن اين مذهب در ايران كوشش فراوانى نمودند، ولى به علت مخالفت خلفاى عباسى در بغداد كه نفوذ سياسى و دينى زيادى در ايران داشتند، كوشش آل بويه به جايى نرسيد. ولى پس از سقوط خلافت بغداد به دست هلاكوخان مغول در سال 656 هجرى ، يكى از ايلخانان مغول به نام سلطان محمد خدابنده موقتا مذهب شيعه اماميه راپذيرفت و در سكه ها نام ائمه را نقش كرد و در خطبه ها نيز آنان را مطرح ساخت ، ولى باز شيعه رسميت پيدا نكرد. اما شيعيان بر دامنه تبليغات خود افزودند و روز به روز نفوذ خود را در شهرهاى ايران بسط و توسعه مى دادند، تا اينكه گروهى شيعه مذهب به نام «سربداران» در اواسط قرن هشتم هجرى توانستند حكومتى بر اساس مذهب شيعه در شهر سبزوار كه آن روز بيشتر مردم آن شيعه بودند تشكيل دهند و از طرف ديگر خاندان سادات مرعشى كه در تاريخ هميشه معروف به «صاحبان سيف و قلم» بوده اند، در زمان يك حكومت مقتدر شيعى را تشكيل دادند و نيز در آذربايجان در قرن نهم هجرى «جهانشاه» از پادشاهان قراقويونلو حاكم آن ديار به مذهب شيعه دلبستگى تام داشته و به آن افتخار مى نمودند، و در قم و كاشان و سبزوار مردم در تشيع روز به روز بر دامنه تشكيلات مذهبى شيعى مى افزودند. تمام اينها دست به دست هم دادند تا اينكه صفويه روى كار آمدند، و چون شاه اسماعيل صفوى از صوفيان قزلباش كه بر مذهب شيعه بودند، روى كار آمد و در سال 907 هجرى بر تخت سلطنت جلوس كرد، مذهب شيعه دوازده امامى را در ايران رسميت داد و آن را على رغم سلطان سليم پادشاه عثمانى كه بر طريق تسنن بود؛ به عنوان مذهب رسمى ركشور ايران اعلام كرد، و تبليغ اين مذهب را جزو سياست دولت خود قرار داد و گفتن اشهد ان عليا ولى الله و حى على خير العمل را در اذان و اقامه عملى ساخت . اندك اندك در كوتاه ترين زمان ، مردم ايران به مذهب تشيع روى آوردند و آن را پذيرفتند و بدينگونه در اندك زمانى مذهب شيعه اثنى عشرى در بيشتر ولايات ايران با استقبال گرم مردم آن ولايات روبرو شد و از آن زمان تاكنون كه در حدود پانصد سال مى گذرد، شيعه جعفرى اثنى عشرى مذهب رسمى دولت و ملت ايران شده است .

صفويه پس از رسميت دادن مذهب شيعه اثنى عشرى ، براى اينكه معارف نوينى را جانشين معارف كهن سنى كرده باشند، در صدد برآمدند كه فقهايى از جبل عامل لبنان كه در آن روزگار مهد معارف شيعه بود و يا بحرين و احساء كه در ساحل غربى خليج فارس قرار دارند، براى تعميم و تتبع فقه و كلام شيعه به ايران دعوت نمايند. لذا دانشمندانى همچون شيخ حر عاملى و شيخ بهاء الدين عاملى به ايران روى آوردند و بعدا شاگردانى از آنها امثال علامه مجلسى بر سر كار آمدند كه در ترويج مذهب شيعه نقش بسيار مهمى را ايفا كردند.

 

پاياب (پی او مزار)

پاياب سازه اي است براي دسترسي آسان انسان به گذرگاه زير زميني آب قنات و عبارتست از كوره اي به صورت مورب كه از سطح زمين به قنات گشوده شده و با پله هايي به كوره وصل مي شود. تامين آب آشاميدني ،‌تجديد وضو ، شستشوي لياس ، آرام بخشي و تامين آسايش … از جنبه هاي كاربرد پاياب مي باشد. محيط پاياب به علت ويژگي ساختمان زير زميني و مجاورت با آب كاريز در تمامي فصول سال تقريبا دماي ثابتي حدود 28و29 درجه مي باشد. پاياب واژه اي است فارسي و حداقل تاريخي هزار ساله دارد .

پایاب باشتین در داخل حیاط امامزاده بی بی علیه خاتون و بر روی قنات نغاب باشتین واقع شده و یکی از کم نظیر ترین سازه های باقی مانده از این دست می باشد که تقریباً سالم مانده و هنوز قابل استفاده است. البته از طرف اداره میراث فرهنگی سبزوار جزو آثار باستانی منطقه ثبت شده ولی تاکنون در خصوص مختصر مرمتی که نیاز دارد تا زیبایی و استحکام آن صدمه نبیند، اقدامی نشده است. به امید رسیدگی بیشتر مسئولین میراث فرهنگی سبزوار

معنای باشتین

لغت نامه دهخدا

باري که از ميان شاخ بيرون آيد. (فرهنگ رشيدي ). باري و ميوه اي را گويند که از ميان درخت برآيد بي آنکه گل و بهار دهد. (برهان قاطع) (هفت قلزم ) (ناظم الاطباء) (آنندراج ). بمعني باستين . (فرهنگ شعوري ج 1 ورق 180) (فرهنگ جهانگيري ). بارها بود که از ميان درخت ببرند. (نسخه اي از فرهنگ اسدي ). باري که از ميان درخت بيرون آيد. (نسخه ديگر از فرهنگ اسدي خطي ) (فرهنگ اوبهي :(

 

 پيش گرفته سبد باشتين هر يک همچون در تيم حکيم .

منجيک (از فرهنگ اسدي.(

 

موقعیت جغرافیایی باشتین

باشتين در فاصلة حدود 35 كيلومتري غرب شهرستان سبزوار و در فاصلة حدود 10 كيلومتري جنوب جادة سبزوار ـ تهران قرار دارد و از توابع بخش داورزن و دهستان باشتين ميباشد. بقعة متبركة بي بي عليه خاتون(س) از فرزندان امام موسي كاظم(ع) در اين روستا واقع است و داراي چندين اثر قديمي ميباشد كه متاسفانه كمتر مورد شناسايي و توجه  قرار گرفته است. 

 

تندیس نهضت سربداران

به ‌منظور‏‎ زنده‌‏‎ ‏‎ نگهداشتن‌ یاد و خاطره نهضت سربداران، ‌‏‎ مجموعه‌اي‌ ‏‎ شامل‌ هفت‌‏‎ تندیس به عنوان نمادی از این قیام در سبزوار از سوی مسولین محترم شهرداری سبزوار و توسط هنرمند سبزواری و برجسته کشور آقای حسین ماستیانی با الهام از روحیه فداکاری، مقاومت، اسلام خواهی و توجه مبارزان این نهضت به قرآن و ولایت حضرت علی (ع)  ساخته شد. این تندیس ها درمجموعه ایی دایره مانند به قطر 12 متر و ارتفاع 5/4 متر ساخته شد. پس از ساخت قرار بود در میدان سربداران سبزوار و ورودی این شهرستان ازسمت تهران نصب گردد، که بعد از ساخت فرودگاه سبزوار و در محل اتصال بلوار فرودگاه به جاده اصلی، میدان مشاهیر سبزوار احداث گردید و تندیس سربداران در این میدان اسقرار یافت.

آغاز قیام سربداران

12 شعبان سال 737 قمرى

پس از يكصد و بيست‏سال استيلاى قوم تاتار و مغول بر ايران و بسيارى از مناطق اسلامى آسيا، درچنین روزی در سال737هجری قمری «نهضت شیعی  سربداران» در منطقه سبزوار و « باشتین » آغاز شد . در زمان سلطنت ابوسعید از حکمرانان ایلخانی، عالمی بنام «شیخ خلیفه» در مسجد جامع سبزوار به افشای بی عدالتی حکام مغولی و تشویق مردم به مبارزه با ظالمین پرداخت . طبقات مختلف مردم به گردش در آمدند  و همین امر باعث شد که عمال حکومتی  او را به قتل برسانند. یاران شیخ از جمله شیخ «حسن جوری» تصمیم گرفتند که راه  شیخ خلیفه را ادامه دهند .

این قيام مردمى عليه ظلم و تعديات حاكمان مغول به وقوع پيوست و به قيام «سربداران‏» شهرت يافته است، از لحاظ وسعت، بزرگترين و از نظر تاريخى مهمترين جنبش آزادى‏بخش خاور ميانه در قرن هشتم هجرى بود. تلاش پيگير رهبران آزاده و متدين اين قيام، منجر به تشكيل حكومت مستقل ملى و شيعه مذهب ايرانى در خراسان شد. مهمترين ويژگيهاى اين حكومت عبارت بود از تنفر و انزجار از مغولان و تثبيت ايدئولوژى تشيع امامى. نخستين حاكم سلسله سربداران، «عبدالرزاق باشتينى‏» بود كه به مدت دو سال و چهارماه حكومت كرد. پس از وى بردارش « وجيه‏الدين اميرمسعود » به حكومت رسيد كه بخاطر اختلاف با شيخ حسن جورى (رهبر روحانى سربداران) و توطئه در قتل او، پايگاه مردمى خويش را از دست داد و حكومتش بتدريج رو به ضعف نهاد. پس از اميرمسعود ده نفر ديگر از اين سلسله به حكومت رسيدند كه آخرين آنها خواجه «على مؤيد» بود. با تسليم شدن خواجه على مؤيد به تيمور لنگ پرونده حكومت سربداران نيز براى هميشه بسته شد و منطقه خراسان پس از 46 سال رهايى از يوغ استعمار مغولان مجددا مقهور و مغلوب آنان گرديد.

حکومت شیعیان در ایران

سربداران؛ سلسله اى شيعى مذهب (دوازده امامى)  كه يك چند بر بخش هاى وسيعى از خراسان حكومت كردند.
پس از مرگ ابو سعيد آخرين ايلخان مقتدر مغول , حكومت ايلخانان رو به ضعف نهاد و امراى حكومت بر سر جانشينى وى به نبرد و كشمكش با يكديگر پرداختند.
در اين زمان خراسان توسط شيخ على بن قوشچى حاكم منتخب حكومت ايلخانان و برخى از شخصيتهاى متنفذ محل چون طغاى تيمور, ارغونشاه , عبدالله بن مولاى و علاءالدين محمد فريومدى اداره ميشد.
طغاى تيمور نواحى استر آباد و گرگان و ارغونشاه رئيس قبيله جانى قربان , شهرهاى نيشابور و طوس و مشهد را در اختيار داشتند.
علاءالدين محمد فريومدى بر سبزوار و جوين و عبدالله بن مولاى بر قهستان و معزالدين حسين كرت بر هرات فرمان ميراندند.
..........
 مرعشيان, سلسله اى شيعى (دوازده امامى) به رهبرى سادات مرعشى كه چندى در بخش هاى وسيعى از مازندران فرمان راندند (760 ـ 795 ق).
بنيانگذار آن سيد قوام الدين مرعشى به امام زين العابدين (ع ) نسب ميبرد.
وى در خانواده متدين در آمل زاده شد, جايى كه شيخ خليفه از رهبران اوليه سربداران نيز از همانجا برخاست .
او در زادگاه خود دانش اندوخت و آنگاه كه براى تكميل تحصيلات خود به مشهد روى آورد, با قيام سربداران به رهبرى شيخ حسن جورى و وجيه الدين مسعود روبرو شد.

لطفاً برای مشاهده متن کامل، ادامه مطلب را انتخاب نمائید.

ادامه نوشته

ميراث جبل عامل در تاريخ شيعه

در حالى كه (حلّه) در عصر پيش از صفويه, هم چون مهم ترين مركز تشيع بر پهنه عراق ايستاده بود, آشكارا افول كرد و تا قرن شانزدهم حتى يك عالم نامدار در آن شهر اقامت نداشت. به جاى آن, كربلا اهميت مى يافت و نجف از آغاز قرن شانزدهم در سايه محقق كركى و بعدها مقدس اردبيلى, كسى كه شاگردان بى شمارى را از ايران و جبل عامل به حوزه هاى درس خود جلب كرد, كسب شهرت فراوان خود را آغاز كرد. علاوه بر اين, طى جزء اول قرن شانزدهم جمعيت شيعى (آلپّو) در شمال سوريه به طور شگفت انگيزى كاهش يافت و در نتيجه اين شهر اهميت خود را به عنوان يك مركز علمى شيعى از دست داد. در مقايسه با آن, جبل عامل از زمانى كه نوشته هاى شهيد اول دو نسل از عالمان و محققان را تحت تأثير قرار داده بود و تا پايان قرن پانزدهم, مى رفت تا مركز عمده علمى شيعه شود, بحرين در مقياسى كوچك تر وضعيت مشابهى داشت. فعاليت هاى علمى و فكرى در روستاهاى عاملى (جُبا), (ميس) و (كرك نِه) تا اواسط قرن شانزدهم, هم چنان بر رونق خود مى افزودند. از اين رو آوازه علمى جبل عامل و اهميت دو شهيد راه تشيع مى بايست در ايران آن زمان كاملاً استقرار يافته باشد.

 مهم تر اين كه ميراث جبل عامل در تاريخ شيعه نيز بايد در ايران از زمانى كه حاكم  سربدران سبزوار, على بن مؤيد (متوفاى 788ق./1386م.) شهيد اول را براى رهبرى جامعه شيعى خراسان به آن جا دعوت كرد, مورد تقدير واقع شده باشد.

 

ادامه نوشته

قلعه آقا

قلعه آقا؛ بنایی که تماماً از گل و خشت خام ساخته شده در کنار قلعه قدیم باشتین و چون در این مکان خانواده های محترم سادات سکونت داشته اند، معروف به < قلعه آقا > گردیده است.

 این عکس در کتاب تاریخ دوم راهنمایی به عنوان قلعه سربداران درج شده است.

در اثر بی توجهی و عدم آشنایی با اهمیت آثار باستانی باقی مانده از دوران گذشته سرزمینمان متأسفانه دیوار شمالی این بنای قدیمی اینگونه تخریب شده است.

رهبران نهضت سربداران، الف ) رهبران مذهبي

رهبران نهضت سربداران

الف ) رهبران مذهبي

 

۱- شيخ خلیفه: شيخ خليفه مردي پاكيزه روزگار بود از اهالي مازنداران كه چندي را يخ خليفهدر نزد شيخ بالوي زاهد كه از اقطاب مازنداران بشمار مي رفت، تلمذ و شاگردي كرد،‌ اما چون آنچه را كه به دنبالش بود در محضر ايشان نيافت، تصميم گرفت تا به محضر شيوخ و عرفاي ديگر بشتابد. در اين ايام شيخ ركن الدين علاء الدوله سمناني جزو شيوخ بزگ زمان خود بود. لذا شيخ به محضرش شتافت تا گمشدة خود را در كنار او بيابد. ليكن آنچه را كه مي جست در محضر او نيز نيافت. چنانكه روزي شيخ علاء از وي پرسيد : « به كدام مذهب از مذاهب اربعه معتقدي ؟ » و شيخ خليفه جواب داد : « اي شيخ آنچه من مي طلبم از اين مذهب ها بالاتر است. »[1]

     «متن کامل در ادامه مطلب»

---

[1] ميرخواند ،‌روضه الصفا ،‌جلد 5 ،‌ص 605

 

---

[1] ميرخواند ،‌روضه الصفا ،‌جلد 5 ،‌ص 605

ادامه نوشته

نهضت سربداران ، شروع نهضت و دليل پيدايش آن ؛

    نهضت سربداران را، نخستين تكاپوي ايرانيان در قبال سلطة بي منازعه اقوام بدوي مغول در حدود بيش از يك قرن سيطره بر خاك ايران زمين بايد شمرد. آنگاه كه بدويت و بي تمدني قومي بيابنگرد بر سرزمين فرهنگ و تمدن سايه افكنده بود و ناله‌ها در گلو بعض كين و نفرت شده بود، در چنين عرصه‌اي نهضت سربداران چون برقي بر اين تاريكي ظلماني لرزه افكند.

آري، نهضت سربداران توانست به استيلاي قوم مغول بر ايران و بسياري از مناطق اسلامي آسيا به مدت حدود نيم قرن خاتمه دهد. اين قيام مردمي كه در باشتين و سبزوار خراسان عليه ظلم و تعديات حاكمان مغول به وقوع پيوست، از لحاظ وسعت بزرگترين و از نظر تاريخي مهمترين جنبش آزادي بخش خاورميانه در قرن هشتم هجري بود. تلاش پيگير رهبران آزاده و متدين اين قيام، منجر به تشكيل حكومت مستقل ملي و شيعه مذهب ايراني در خراسان شد. مهمترين ويژگي هاي اين حكومت عبارت بود از تنفر و انزجار از مغولان و تثبيت ايدئولوژي تشيع دوازده امامي.

«متن کامل در ادامه مطلب»

ادامه نوشته